دسته‌ی عینکت را باز کن و داخلش را نگاه کن. یک رشته عدد می‌بینی، چیزی شبیه این:
۵۲ □ ۱۸ — ۱۴۰
این سه عدد، اندازه‌ی دقیق فریم تو هستند و همه بر حسب میلی‌متراند. یاد گرفتنشان پنج دقیقه طول می‌کشد و بعد از آن می‌توانی عینک را آنلاین بخری بدون اینکه امتحانش کرده باشی.
هر عدد یعنی چه
| عدد | اسم | چه چیزی را می‌سنجد | محدوده‌ی رایج |
|---|---|---|---|
| اول (۵۲) | عرض عدسی | پهنای افقی یک لنز | ۴۰ تا ۶۲ |
| دوم (۱۸) | پل | فاصله‌ی بین دو لنز، روی بینی | ۱۴ تا ۲۴ |
| سوم (۱۴۰) | طول دسته | از لولا تا نوک دسته | ۱۲۰ تا ۱۵۰ |
آن علامت مربع وسط چیست
علامت □ بین عدد اول و دوم، تزئین نیست. نشانه‌ی سیستم اندازه‌گیری Boxing است؛ استاندارد جهانی که از دهه‌ی ۱۹۶۰ به کار می‌رود.
در این سیستم، لنز را داخل کوچک‌ترین مستطیل ممکن فرض می‌کنند و عرض آن مستطیل را می‌سنجند، نه خود لنز را. برای همین دو لنز با فرم متفاوت ولی عرض یکسان، عدد یکسان می‌گیرند. وجود این علامت یعنی اعداد استانداردند.
عددها و حروف دیگر
روی دسته چیزهای دیگری هم نوشته می‌شود: نام مدل، شماره‌ی مدل (که برای بررسی اصالت به کار می‌آید)، کد رنگ، و گاهی کشور سازنده. اگر جایی ارتفاع عدسی هم نوشته شده باشد، معمولاً با حرف B یا بعد از یک خط مورب می‌آید.
کجای عینک نوشته شده
معمولاً داخل دسته‌ی چپ. اگر آنجا نبود:
- داخل دسته‌ی راست
- روی پل، بین دو لنز
- پشت پد بینی در مدل‌های فلزی
حکاکی معمولاً ریز و کم‌کنتراست است. عکس با فلش موبایل و بعد بزرگ‌نمایی، ساده‌ترین راه خواندنش است.
استفاده‌ی اول: خرید عینک بدون امتحان کردن
اینجا جایی است که این اعداد واقعاً پول و وقت صرفه‌جویی می‌کنند.
عرض کل فریم را این‌طور حساب کن:
عرض کل ≈ (عرض عدسی × ۲) + پل
برای مثال ۵۲ □ ۱۸ می‌شود: ۵۲ × ۲ + ۱۸ = ۱۲۲ میلی‌متر. به این چند میلی‌متر برای ضخامت خود فریم اضافه کن.
حالا این عدد را با صورتت مقایسه کن. عرض صورتت را از پهن‌ترین نقطه — معمولاً استخوان گونه — با خط‌کش بگیر. عرض کل فریم باید تقریباً برابر آن باشد.
| عرض صورت | عرض کل فریم مناسب | نمونه |
|---|---|---|
| ۱۲۰ تا ۱۲۸ میلی‌متر | کوچک | ۴۶ □ ۱۸ |
| ۱۲۸ تا ۱۳۸ میلی‌متر | متوسط | ۵۲ □ ۱۸ |
| ۱۳۸ تا ۱۴۸ میلی‌متر | بزرگ | ۵۸ □ ۱۸ |
کدام عدد از بقیه مهم‌تر است
پل. اگر پل کوچک باشد، عینک روی بینی فشار می‌آورد و جای قرمز می‌گذارد. اگر بزرگ باشد، عینک سُر می‌خورد پایین.
عرض عدسی را می‌شود چند میلی‌متر تحمل کرد و طول دسته را هم اپتیک تنظیم می‌کند، ولی پل، فضای ثابت بینی توست. اگر یک عدد را باید دقیق نگه داری، همین است.
استفاده‌ی دوم: انتخاب کیف عینک درست
این کاربردی است که تقریباً هیچ‌جا گفته نمی‌شود، در حالی که رایج‌ترین دلیل مرجوعی خرید اینترنتی کیف عینک همین است.
همان عرض کلی که حساب کردی، عددی است که باید با عرض داخلی کیف مقایسه شود. عرض داخلی کیف باید حداقل ۱۰ میلی‌متر بیشتر باشد.
| عرض کل فریم | عرض داخلی لازم کیف |
|---|---|
| تا ۱۳۰ میلی‌متر | ۱۴۰ میلی‌متر (۱۴ سانتی‌متر) |
| ۱۳۰ تا ۱۴۰ | ۱۵۰ میلی‌متر |
| ۱۴۰ تا ۱۵۰ | ۱۶۰ میلی‌متر |
| بالای ۱۵۰ | ۱۷۰ میلی‌متر به بالا |
یک نکته: فریم‌های آفتابی منحنی‌ترند و در حالت بسته عمق بیشتری می‌گیرند، پس علاوه بر عرض، ارتفاع داخلی کیف را هم ببین. ابعاد داخلی همه‌ی کاورهای eyecan در صفحه‌ی هر محصول نوشته شده.
عدد چهارمی که گاهی مهم‌تر است
در سه عدد استاندارد، ارتفاع عدسی نیست — و همین جای خالی، منشأ خیلی از خریدهای نامناسب است.
دو فریم می‌توانند هر سه عدد یکسان داشته باشند و کاملاً متفاوت به نظر برسند: یکی باریک و کشیده، یکی گرد و بلند. ارتفاع عدسی است که این تفاوت را می‌سازد.
اگر روی دسته نوشته شده، معمولاً بعد از خط مورب یا با حرف B می‌آید. اگر نوشته نشده، فروشنده‌های معتبر آن را در مشخصات محصول می‌نویسند. محدوده‌ی رایج بین ۲۸ تا ۵۰ میلی‌متر است.
برای عینک طبی چندکانونی، این عدد از بقیه مهم‌تر است: ارتفاع کم یعنی جای کافی برای ناحیه‌ی نزدیک وجود ندارد.
چرا سایز عینک آفتابی با طبی فرق دارد
اگر با عدد فریم طبی‌ات رفتی سراغ عینک آفتابی و اندازه نشد، طبیعی است.
فریم آفتابی معمولاً انحنای بیشتری دارد تا جلوی ورود نور از کنار را بگیرد. این انحنا باعث می‌شود با عدد یکسان، فریم آفتابی روی صورت پهن‌تر بنشیند.
در مشخصات فنی، به این انحنا base curve می‌گویند و معمولاً بین ۴ تا ۸ است. هرچه عدد بالاتر، فریم منحنی‌تر. مدل‌های ورزشی معمولاً ۸ هستند و فریم‌های کلاسیک شهری حدود ۴ تا ۶.
نتیجه‌ی عملی: برای عینک آفتابی، یک تا دو میلی‌متر از عرض عدسی کمتر بگیر — و برای کیفش، یک اندازه بزرگ‌تر.
سایز کودک و نوجوان
فریم بچه نسخه‌ی کوچک‌شده‌ی فریم بزرگسال نیست؛ نسبت‌هایش هم فرق دارد، چون پل بینی کودک کم‌ارتفاع‌تر است.
| سن تقریبی | عرض عدسی | پل | طول دسته |
|---|---|---|---|
| ۲ تا ۵ سال | ۳۶ تا ۴۲ | ۱۴ تا ۱۶ | ۱۰۵ تا ۱۲۰ |
| ۶ تا ۱۰ سال | ۴۲ تا ۴۶ | ۱۵ تا ۱۷ | ۱۲۰ تا ۱۳۰ |
| ۱۱ تا ۱۵ سال | ۴۶ تا ۵۰ | ۱۶ تا ۱۸ | ۱۳۰ تا ۱۴۰ |
این اعداد تقریبی‌اند و جای امتحان کردن را نمی‌گیرند، ولی برای محدود کردن گزینه‌ها در خرید آنلاین کافی‌اند.
سه اشتباه رایج در خواندن این اعداد
- فرض اینکه عدد اول، عرض کل است. عدد اول فقط یک لنز است. عرض کل حدود دو برابر و نیم آن است.
- مقایسه‌ی عدد بین دو برند بدون توجه به فرم. ۵۲ در یک فریم گرد و ۵۲ در یک فریم مستطیلی، دو حس متفاوت روی صورت می‌دهند.
- سخت گرفتن روی طول دسته. این تنها عددی است که اپتیک می‌تواند تنظیمش کند. چند میلی‌متر اختلاف، مسئله نیست.
اگر عینکم عدد ندارد
بعضی فریم‌های ارزان یا خیلی قدیمی حکاکی ندارند. خودت اندازه بگیر:
- عرض عدسی: پهن‌ترین نقطه‌ی افقی یک لنز.
- پل: نزدیک‌ترین فاصله‌ی بین دو لنز.
- عرض کل: ساده‌تر از همه — از لبه‌ی بیرونی چپ تا لبه‌ی بیرونی راست، در حالت بسته.
برای خرید کیف، همین عدد سوم به‌تنهایی کافی است.
پرسش‌های پرتکرار
عدد عینک قبلی‌ام را برای خرید جدید استفاده کنم؟
اگر از عینک قبلی راضی بودی، بله — بهترین مرجع همان است. اگر روی بینی فشار می‌آورد یا سُر می‌خورد، فقط عدد پل را تغییر بده و بقیه را نگه دار.
عینک گشاد را می‌شود تنگ کرد؟
تا حدی. اپتیک می‌تواند زاویه و طول دسته را تنظیم کند و پد بینی را عوض کند. ولی اگر عرض کل فریم از صورتت بزرگ‌تر باشد، هیچ تنظیمی آن را درست نمی‌کند.
چرا عینکم روی بینی‌ام جای قرمز می‌گذارد؟
معمولاً یعنی پل کوچک است یا پد بینی زاویه‌اش درست نیست. اگر فریم فلزی است، تنظیم پد چند ثانیه‌ای حل می‌کند. اگر استات یک‌تکه است، تنها راه تعویض فریم با پل بزرگ‌تر است.
«سایز متوسط» در فروشگاه‌ها یعنی چه؟
استاندارد ثابتی ندارد و هر فروشنده تعریف خودش را دارد. همیشه عدد دقیق را بخواه؛ «متوسط» بدون عدد، اطلاعات نیست.
دو عینک با عدد یکسان، یک شکل روی صورت می‌نشینند؟
نه. ارتفاع عدسی، انحنای فریم و ضخامت دسته هم اثر دارند. اعداد محدوده را مشخص می‌کنند، انتخاب نهایی را نه.
جمع‌بندی
سه عدد کوچک داخل دسته‌ی عینکت، دو کار مهم می‌کنند: عینک بعدی را می‌توانی آنلاین و با اطمینان بخری، و کیف عینک را دیگر با حدس انتخاب نمی‌کنی.
اگر هنوز مطمئن نیستی چه نوع کیفی مناسب روزمرگی توست، مقایسه‌ی کیف سخت و نرم را ببین.
